Gebelik şekeri

Gebelik diyabeti nedir?

Gebelik diyabeti gebelik sırasında kadınların yakalandığı bir diyabet çeşididir.Hamile kadınların %2-%10'nu bu diyabette yakalandığı için gebelik sırasında çıkan en genel veya en yaygın .sağlık problemlerinden bir tanesidir.

Diyabet çok karmaşık bir konudur,kısacası kandaki anormal şeker seviyesidir diyebiliriz.

Yemek yediğiniz zaman,sindirim sistemi yediğinizin yemeğin çoğunu glikoz denilen şeker çeşidine çevirir.Glikoz kana karışır ve insülin(pankreas tarafından üretilen bir hormon) yardımıyla kan hücreleri bu glikozu yakıt olarak kullanır.Fakat eğer vücudunuz yeterli miktarda insülin üretmezse glikozun çoğu kan hücrelerine girip enerjiye dönüşmek yerine kanda kalır.

Hamile kaldığınız zaman meydana gelen hormonal değişiklikler kan hücrelerinin glikoza daha az cevap vermesine neden olabilir.Bir çok anne için bu problem olmuyor çünkü glikoz arttığı zaman pankreas dada fazla insülin salgılayabilir,fakat pankreas yetersiz kalırsa glikoz seviyesi çok yükseli ve gebelik diyabetine neden olur.

Gebelik diyabetine yakalanan bir çok kadın doğumdan sonra diyabetik olarak kalmaz.Gebelik diyabetine yakalanırsanız,gelecek hamileliğinizde bu problemle tekrar karşılaşma veya sonraki hayatınızda diyabete yakalanma riskiniz fazladır.

Gebelik diyabetinin belirtileri nelerdir?

Gebelik diyabeti genellikle belirtilere sahip olmaz.Bu nedenle bütün hamile kadınlar 24-28 haftaları arasında glukoz testini yaptırırlar.

Eğer diyabet için yüksek risk taşıyorsanız veya idrarda şeker bulunma gibi belirtilere sahipseniz,ilk doğum öncesi ziyaretinizde doktorunuz glukoz testini yapar eğer sonuç negatif çıkarsa 24-28 haftaları arasında bu testi tekrar yapar.

Glukoz testinin pozitif çıkması kesinlikle gebelik diyabetine yakalandığınız anlamına gelmez.Bu ancak glukoz tolerans testinden sonra kesinlik kazanır.

Gebelik diyabetinin riskleri nelerdir?

-Obez olmak

-Önceki hamileliğinizde gebelik diyabetine yakalandıysanız

-İdrarda şeker(glikoz) bulunmak

-Eğer ailenizde diyabet hastası olan kişiler varsa.

Bazı doktorlar diğer risk faktörlerini de dikkatte alıyorlar:

-Eğer sebebi bilinmeyen bir nedenden dolayı ölü doğum yaptıysanız.

-Yüksek kan basıncına sahipseniz

-Eğer 35 yaşından büyükseniz.


Eğer alttaki durumlara sahipseniz glukoz testini yaptırmanıza gerek olmayabilir,çünkü bu gruptaki kadınlarda gebelik diyabetinin ortaya çıkması çok çok düşük bir ihtimaldir;

-25 yaşından küçükseniz

- Yakın akrabalarınızdan hiç kimse diyabet hastalığına yakalanmadıysa

-Kan şeker testlerinde şekeriniz hiçbir zaman yüksek çıkmadıysa

-Gebelik diyabeti ile ilişkilendirilebilecek bir probleme sahip olmadıysanız ve önceki hamileliklerinizde çok büyük bebek doğurmadıysanız.


Gebelik diyabeti beni ve bebeğimi nasıl etkiler?

Hamilelik boyunca diyabete yakalanan bir çok kadın sağlıklı sahibi olmaktadır.Diyet değişikliği ve egzersiz kan şekerinizi kontrol etmeniz için yeterli olabilir,ayrıca bazen bazı ilaçlar da gerekebilir.

Kan şekerinizi kontrol etmeniz çok önemlidir çünkü bazen kontrol edilmeyen diyabet siz ve bebeğiniz için uzun ve kısa zamanlı problemlere sebep olabilir.

Eğer kan şeker seviyeniz çok yüksekse,bebeğin kanında çok fazla glikoz oluşabilir.Bebeğiniz bu ekstra glikozu yok etmek için pankreastan salgılanan insülin hormonuna ihtiyaç duyar.Tüm bu yüksek kan şekeri ve insülin bebeğinizin ekstra kilolar almasına neden olabilir.

Bu durum makrozomiye neden olabilir.Makrozomi,bebeğin doğum kanalına girmek için çok büyük olmasıdır.Ve Sadece bebeğin kafası doğum kanalına girebilir ve omuzları sıkışabilir.Buna omuz distosisi denir.doktorunuz bebeğinizi ancak özel manevralar kullanarak alabilir.

Doğum sırasında bebek çok büyük olduğu için kemik çatlamaları veya sinirlerin hasar görmesi gibi problemler ortaya çıkabilir,bebeklerin %99'unda bu iki durum da kalıcı bir problem ortaya çıkmadan iyileşmektedir.Fakat bu süreçte bebek oksijensiz kalabilir ve bebeğin beyni zarar görebilir.Ve sıkışan omuzları özel manevralarla çıkarabilmek için vajinada büyük hasarlar oluşabilir.

Bu riskler nedeniyle doktorunuz bebeğinizin çok büyük olduğundan şüphelenirse size sezaryen doğum yapmanızı tavsiye edebilir.Eğer gebelik diyabetini iyi kontrol ederseniz büyük bebekle  veya makrozomi ile sonuçlanma riski çok düşüktür.

Ayrıca annenin yüksek şeker seviyesi nedeniyle fazla yağ depolayan bebekler,doğumdan sonra veya yetişkinlikte fazla kilo alma riskleri yüksektir.

Doğumdan hemen sonra bebeğiniz düşük kan şekerine sahip olabilir(hipoglisemi) çünkü bebeğin vücudu aşırı glikoza karşı hala ekstra insülin üretiyor.Bu durum kan şekeriniz hamileyken ve özellikle doğum sırasında çok yüksek olduğu zamanlar daha çok görülür.

Doktorunuz doğumda bebeğin kan şekerini test eder ve gerekirse topuklardan kan damlaları alır.Doğumdan hemen sonra bebeğinizi emzirmeniz hipoglisemiyi engelleyebilir.

Eğer kan şekeriniz kontrol altına alınmazsa veya çok yüksek olursa bebeğiniz doğum sırasında nefes alma zorlukları ile karşılaşabilir.Özellikle bebek prematüre ise bu problem daha da kötüleşebilir.Ayrıca yeni doğan sarılık riski de artar.

Eğer kan şekeriniz zayıf kontrol edilirse,bebekte polistemia(kanda kırmızı kan hücrelerinin artması) ve hipokalsemi(kanda düşük kalsiyum) riski artar.Ayrıca kalbin fonksiyonları da bundan etkilenebilir.

Yapılan bazı çalışmalar göre yüksek gebelik diyabeti ile bebeğin ölü doğması arasında bir ilişki vardır.Yüksek gebelik diyabetine yakalanan kadınlar preeklampsi geliştirebilirler,özellikle gebelikten önce obez iseniz veya kontrol edilemeyen kan şekerine sahipseniz.

Gebelik diyabetine yakalanırsam ne yapmalıyım?

-İyi bir diyet:Diyetinizi dengeli protein,yağ ve karbonhidratlardan oluşmalıdır.Yani doğru vitaminleri,mineralleri ve kalorileri almalısınız.Glikoz seviyesini sabit tutmak için,şekerli şeyler özellikle kurabiye,kek ve soda  bulunan öğünlerden kaçının .

-Egzersiz:Yapılan çalışmalar orta düzeyde bir egzersiz vücudun glikoz işleme yeteneğiniz artırdığını söylemektedir.Günde 30 dakikalık bir yürüyüş veya yüzme gibi aerobik egzersizler gebelik diyabetine yakalanan kadınlar için çok iyi gelebilir.

-Gerekirse ilaçlar alın:Eğer diyet ve egzersizle kan şekerinizi kontrol altına alamıyorsanız,doktorunuz size bazı ilaçları yazabilir.Yaklaşık olarak gebelik diyabetli kadınların %15'i ilaçlara ihtiyaç duymaktadır.Bir çok hasta hamilelik sırasında enjeksiyon yerine oral ilaçlar almaktadır.

Doğumdan sonra gebelik diyabeti devam edecek mi?

Belki.Ama kadınların çoğunda doğumdan sonra gebelik diyabeti kaybolmaktadır.Doğumdan sonra gebelik diyabeti yok olmayan kadınlar genellikle kan şekerleri normalle göre biraz daha yüksektir yani diyabet hastalarınki kadar yüksek değildir.

Bu nedenden dolayı doğumdan 6-12 hafta sonra yeniden glukoz testini yaptırmalısınız.

Bir sonraki hamileliğimde gebelik diyabeti yeniden ortaya çıkar mı?

Eğer bu risklere sahipseniz yeniden gebelik diyabetine yakalanabilirsiniz:

-Obez iseniz

-Hamilelik sırasında çok yüksek kan basıncına sahip olursanız

-Hamileliğinizin  erken aşamasında diyabet teşhis edilmişse

-Doğumdan sonra yaptırdığınız test sonuçları sınırda ise.