Göğüs kanserinin nedenleri ve belirtileri

Bir kadının memesi glandüler doku,bağ doku,yağ dokusu,kan damarları,lenf dokusu ve sinirlerden oluşur.Her meme lobler denilen glandüler dokunun 20 kısmını kadar içerir.Her lob bir çok küçük parçadan oluşur bunlara lobüler denir.Lobüler süttün yapıldığı yerdir.Süt lobülerden meme kanalları aracılığıyla meme ucuna kadar gelir.Meme ucu memenin tepesinde bulunan küçük ve kalkık alandır.Meme uçları etrafındaki koyu alana areola denir.

Her meme ayrıca lenf kanallarını da içerir.Bu ince kanallar lenf düğümleri denilen küçük ve fasulye şeklinde bezlere lenf taşır.Lenf düğümleri memelere yakın,koltuk altında ve tüm vücutta bulunur.Lenf düğümleri ve lenf kanalları lenf sistemlerinin bir parçasıdır ve vücudun enfeksiyon ve hastalıklarla savaşmasını sağlar.Göğüs kası ve göğüs duvarı memelerin arkasında yer alır.

Meme kanseri

Kanser hücrelerinin anormal ve kontrolsüz bir şekilde gelişmesidir.Meme kanserinde,kanser memeyi oluşturun dokulardan başlar.Kanser hücreleri tümör denilen kütleyi oluşturabilir,fakat tüm tümörler kanser olduğunuz anlamına gelmez.Ayrıca kanser yakın dokulara ve lenf düğümlerine ve vücudun diğer kısımlarına sıçrayabilir.

En yaygın meme kanseri çeşitleri:

-Duktal karsinom:Kanser meme kanallarından başlar ve etraftaki dokulara sıçrar.Oluşan meme kanserlerinin onda sekizi bu kanser çeşididir.
-Lobüler karsinom:Kanser lobülerden başlar ve etraftaki dokulara yayılır.Meme kanserinin onda biri bu çeşittir.

Meme kanseri belirtileri

Tarama testleri sayesinde artık kadında hiçbir fiziksel belirti olmadan meme kanseri tespit edilebiliyor.Bir kadın gğüslerini iyi tanımalıdır,herhangi bir anormal değişikliği fark edebilmeli ve bu durumda hemen doktoruna başvurmalıdır.

Alttaki durumlarda doktorunuza danışabilirsiniz:

-Memeye yakın bölgede veya koltuk altında yumru
-Meme yakınında veya koltuk altında kalın veya sert doku
-Meme boyutunda veya şeklinde değişiklik
-Meme ucu akıntısı(bu sıvı meme sütü değil)
-Meme ucu değişmesi,örneğin:meme ucunun içe doğru dönmesi
-Meme derisinde,areola bölgesinde veya meme ucunda meydana gelen kaşıntı,kızarıklık,buruşukluk,çukurlaşma,ve yükselme.

Bunu aklınızda bulundurun bir çok meme değişikliği kanser olduğunuz anlamına gelmez.Örneğin:meme ucu akıntısı kullandığınız doğum kontrol hapları,bazı ilaçlar ve enfeksiyon nedeniyle de olabilir.Yumrular, kanser olmayan ve içi sıvı dolu olan kistin habercisi de olabilir.Erken meme kanseri ağrıya neden olmaz.Yine de göğüslerinizde herhangi bir değişiklik hissederseniz hemen doktorunuza başvurun,çünkü kanser olma riski var.

Meme kanseri için risk faktörleri

-Yaş:Meme kanserinin en güçlü riski yaştır.Kadın yaşlandıkça risk de artar.Meme kanserine yakalanan bir çok kadın 50 yaşından büyüktür.

-Kişinin geçmişi:Daha önce sadece bir memede kanser olan kadınlar,diğer memede de kanser riski yüksektir.

-Aile geçmişi:Anne,kız kardeş veya kız çocuğunuzun meme kanserine yakalanması sizin de riskinizi artırır.Eğer aile üyelerinden biri 40 yaşından önce meme kanserine yakalanırsa risk daha da yükselir.Ayrıca eğer baba tarafında veya anne tarafında birden fazla kişi meme kanserine yakalanırsa risk yüksektir demektir.

-Bazı zararlı gen mutasyonlarını miras almak:

1-BRCA1 ve BRCA2 gibi genleri miras almak veya taşımak meme kanseri riskini artırır.
2-Alınan genetik değişiklikler meme kanserinin %10'undan sorumludur.
3-Eğer yakın bir akrabanız zararlı gene sahipse,kişisel riskiniz için bir genetik danışmanla konuşabilirsiniz.Ayrıca eğer ailede gen mutasyonu nedeniyle meme kanseri olmuşsa doktorunuzla bunu detaylı bir şekilde konuşabilirsiniz.
4-Zararlı gen mutasyonuna sahip olduğunuzu biliyorsanız kanser riskini minimum seviyeye indirmek için doktorunuzla konuşabilir veya erken kanser teşhisi için sık sık doktorunuza başvurabilirsiniz.

-Kanser olmayan bazı meme değişiklikleri:Bazı anormal meme değişikliklerine sahip kadınlar meme kanseri için daha fazla risk taşır.Bu değişiklikler genellikle meme biyopsisi boyunca fark edilir.

-Mamografide meme dokularının yoğun olması:Eğer yağ dokuları çok yoğunsa diğer kadınlara göre kanser yakalanma riskiniz daha fazladır.

-Menstrual ve üreme geçmişi:İlk menstrual döngüye 12 yaşından önce sahip olmanız meme kanseri riskini artırır.55 yaşından sonra menopoza girmek kanser riskini artırır.Ayrıca hiç çocuk sahibi olmamak veya 30 yaşından sonra çocuk sahibi olmak meme kanseri riskini artırır.İlk bebeğine 20 yaşından önce sahip olan bir kadın düşük risk taşır.

-Östrojen ve progestin hormonlarını almak:Menopoz tedavisi için progestin ve östrojen hormonlarını 5 yıldan fazla alırsanız meme kanseri riskiniz büyük oranda artar.Sadece östrojen almak risk artırır mı,bu henüz belli değil.Doğum kontrol haplarını almak da risk derecesini biraz artırabilir.

-Göğüs kafesinde radyoterapi:Kanser için göğüs kafesine uygulanan radyoterapi meme kanseri riskini büyük oranda artırır.Aslında riskin derecesi radyasyon dozuna ve tedavi yaşına bağlıdır.Ergenlikte radyoterapi nedeniyle risk maksimum seviyeye ulaşır.

-Vücut ağırlığı:Menopozdan sonra meme kanserine yakalanma riski obezite olan veya aşırı kilolara sahip kadınlarda daha yüksektir.

-Alkol içmek:Ne kadar  çok alkol tüketirseniz risk dereceniz o kadar artar.

-Emzirme:Bebeğini emziren kadınların meme kanseri olma riski düşüktür.

-Fiziksel aktivite:Fiziksel yönden aktif olmayan kadınlarda meme kanseri riski yüksektir.Haftada dört saatten fazla bir egzersiz meme kanseri riskinizi büyük oranda azaltabilir.Ayrıca aktif olmak obezite olmanızı engeller veya aşırı kilolardan sizi korur,unutmayın menopozdan sonra obezite olan kadınlarda meme kanseri riski fazladır.

-Irk:Beyaz kadınlarda meme kanseri riski daha fazladır.Ama siyahi olan kadınların meme kanserinden ölme riski daha yüksektir.Çünkü beyaz kadınlarda kanser erken teşhis edilirken siyahi kadınlarda daha geç aşamalarda tespit edilebiliyor.

Meme kanserinin teşhis edilmesi

-Meme kanseri tarama testleri:Tarama testleri kadın herhangi bir belirtiye sahip olmadan kanser işaretlerini tespit etmek için yapılır.Tarama testi sayesinde meme kanseri erken tespit edilebilir,böylece tedavinin başarılı olma şansı daha yüksek olur.Meme kanseri için en yaygın iki tarama testi:

1-Mamografi:Düşük dozda X-ray ile normal olmayan değişiklikler tespit edilir.
2-Klinik meme muayenesi:Doktorunuz koltuk altlarını ve göğüsleri muayene eder.Eğer anormal bir değişiklik hissederse veya görürse teşhis testlerine başvurabilir.

Teşhis testleri

Tarama testleri kanser belirtileri için yapılır.Eğer tarama testleri herhangi bir kanser riskinden şüphelenirse,ekstra testler gerekebilir.Bu testler:

1-Teşhis mamografi:Bu çeşit mamografi x-ray ışınlarını kullanarak daha detaylı görüntüler sağlar.
2-Ultrason: Doktorunuz ses dalgaları ile oluşan yumruların katı mı(kanser mi) yoksa içi sıvı dolu mu(kanser değil)  kontrol eder.
3-Manyetik rezonans görüntüleme:Radyo dalgaları ve bir bilgisayara bağlanan güçlü magnet ile memenin iç bölgesine ait ayrıntılı görüntüler elde edilir.Buna genellikle büyümüş lenf düğümleri veya yumrular ultrason ve mamografide gözükmediği zaman başvurulur.
4-Meme biyopsisi:Memeden sıvı veya doku alınarak kanser için kontrol edilir.Bir çok biyopsi çeşidi vardır.Memede hücrelerin kanser olduğunu teşhis eden tek test biyopsidir.

Meme kanseri tedavisi

Meme kanseri,kanserin hangi aşamada olduğuna ve etraftaki organlara yayılma durumuna göre yapılır:

-Tümör büyüklüğü
-Kanserin yakın dokulara sıçrayıp sıçramadığı
-Kanserin lenf düğümlerinin yakınına ve vücudun diğer organlarına sıçrayıp sıçramadığı

Bu bilgileri öğrenmek için bir çok teste başvurulur.Kanser için tedavi seçenekleri büyük oranda kanserin geldiği aşamaya bağlıdır.Genellikle,kadın kanser için ameliyat olmayana kadar kanserin hangi aşamada olduğu bilinmez.

Tedavi çeşitleri

1-Radyoterapi:Yüksek enerjili x ışınları ve diğer radyasyonlar kanserli hücreleri öldürmek için kullanılır,ayrıca bu hücrelerin gelişmesi engellenir.
2-Kemoterapi:Kanserli hücreler ilaçlarla öldürülür ve bölünmeleri engellenir.
3-Hormon terapisi:Östrojen hormonu bazı kanser çeşitlerinin gelişmesine neden olabilir.Hormon terapisi ile vücudun hormon üretme yeteneği azaltılır böylece kanser gelişimi önlenir.
4-Hedeflenen terapi:İlaçlar ve diğer maddeler kullanılarak normal hücrelere zarar vermeden anormal hücreler öldürülür.
5-Ameliyat:Meme kanseri için en yaygın tedavi ameliyattır.Ameliyatın amacı bütün kanseri memelerden almaktır.Bazı kadınlarda göğüs alınmadan ameliyatla kanser yok edilebilir,fakat bazılarında ise göğüs tamamen alınır.Çoğu zaman estetik ameliyatı bu ameliyatla birlikte yapılır ve göğüs yeniden inşa edilir.Eğer göğüslerinizin yeniden inşa veya yapılmasını istiyorsanız kanser ameliyatı olmadan önce doktorunuzla konuşun.
in dış görünüşü